Kultura I Actually Sztuka Miasta-państwa Sparta

Starożytna Sparta Notatka Historia Powszechna

Niejako stali tylko na czele określonych instytucji oligarchicznych, które sprawowały faktyczne rządy w Sparcie. Spartanie (Spartiaci) byli potomkami zdobywców - Dorów. Stanowili najwyższą, ale najmniej liczną (licząc z kobietami i dziećmi było to kilkanaście tysięcy ludzi) warstwę społeczną w Sparcie. Jako jedyni posiadali pełne prawa polityczne i obywatelskie, co dawało im dostęp do urzędów i funkcji publicznych. Wszyscy Spartanie mieli także prawo uczestniczyć w obradach zgromadzenia ludowego.

• Wzajemna znajomość my partner and i brak anonimowości sprzyjały zdecydowanym działaniom.
• Eurytos, na wieść o tym, że Persowie zaszli stanowiska greckie" "od tyłu, założył zbroję i kazał służącemu zaprowadzić się carry out swoich, rzucił się w tłum walczących i zginął.
• O wadze spraw i sporów decydował interes społeczny – jeśli obywatel zagrażał swoim działaniem ogółowi państwa, mógł zostać wygnany, some sort of nawet zabity.
• Większą wartość przypisywano życiu zbiorowemu, życiu spartańskiej wspólnoty niż życiu prywatnemu jednostki.
• W sytuacji poważnego zagrożenia państwa Spartanie uciekli się nawet do helotów, którym dawano broń i wykorzystywano jako żołnierzy.

Produkty POL-SOFT są" "projektowane i wytwarzane zgodnie z międzynarodowymi normami jakościowymi i bezpieczeństwa, co zapewnia klientom pewność, że spełnią one wymagania branżowe. Aktualnie POL-SOFT stanowi filię francuskiej grupy Cemom Moatti Group, przez co mother dostęp do globalnych zasobów i możliwości aktywnego rozwoju. Po przejściu do koszar młodzież była grupowana w struktury u charakterze wojskowym i tej organizacji starano się nie naruszać. Wzajemna znajomość we brak anonimowości sprzyjały zdecydowanym działaniom.

Zrzucanie Dzieci Ze Skały

Co ciekawe, to właśnie z początkowego okresu kształtowania się potęgi Macedonii pochodzi anegdotka opisująca odpowiedź Spartan na listing wysłany przez Filipa II Macedońskiego. Władca miał w nim straszyć dumnych synów Peloponezu, że jeśli tylko wkroczy do Sparty, to wymaże ich ojczyznę unces powierzchni ziemi (w innych wersjach tej opowiastki pojawiają się inne groźby). Warto jednak podkreślić, że homerycka Sparta, czyli miasto pałacowe istniejące w okresie kultury mykeńskiej, nie miało nic wspólnego ze Spartą późniejszą, która" "za swoich praojców uważała Dorów spotaza.

Nad ich edukacją i wyszkoleniem wojskowym czuwało państwo. Członkowie geruzji wybierali spośród noworodków te, które były najsilniejsze. Warunki życia w koszarach były niezwykle trudne, a zasady tam panujące – bardzo surowe. Była to zapewne pozostałość czasów, kiedy w Sparcie do największego znaczenia doszły dwie osady, z których później uformowało się jednolite państwo.

Spartanie: Jak Wyglądało Ich Życie?

Jako tłuszcz spożywczy była odpowiednikiem współczesnego masła i oleju. Była nie tylko podstawowym produktem w kuchni starożytnej Grecji, ale także – rozprowadzana po ludzkim ciele – służyła za mydło i kosmetyki. Produkowano z niej perfumy, a nawet stosowano ją jako paliwo perform lamp. Najbardziej prawdopodobnym powodem jest sława, jaką byli owiani Spartianie. Inne ludy wiedziały o ustroju i edukacji wojskowej w Sparcie, co w połączeniu z legendami o odważnych, niezwyciężonych wojownikach wywoływało w ludziach strach.

• Wyjątkiem byli ci, którzy w czasie walk zostali ciężko ranni.
• Sparta to hurtownia oferująca wysokiej klasy okucia budowlane w różnorodnych cenach.
• Tak duży nacisk na militarną sprawność wynikał między innymi z faktu, że państwo Spartan powstało w wyniku podboju.
• Panowały tam ciężkie warunki, dostawali mało jedzenia i nie und nimmer zaznawali przyjemności (stąd – warunki spartańskie).
• Zachęcano ich aby

Nie można też mówić w Sparcie o dyktaturze, władzę sprawowało dwóch królów i geruzja, jednak jako przeciwwaga dla tych struktur istniała instytucja kontrolująca, czyli eforat. Wiek od 31 lat – po odbyciu dziesięcioletniej służby wojskowej Spartanin uzyskiwał prawa polityczne. Każdy dostawał ziemię (najczęściej po kimś kto zmarł, zginął, często po rodzicu) i mógł się ożenić (wcześniejsze małżeństwa były możliwe, light beer wymagały uzyskania odpowiedniej zgody). Niektórzy mogli zacząć karierę jako dowódcy i urzędnicy. Żołnierze z jednego oddziału zasiadali przy jednym stole em składkowych wspólnych ucztach. Spartiatów poddawano Agoge, czyli wychowaniu spartańskiemu.

Ateny W Czasach Peryklesa

Skostnienie i szablonowość stały się nie tylko zaletą, ale koniecznym wymogiem. Dochodziło do karania poetów za dołożenie i nauczenie swojego oddziału nowych zwrotek albo dołożenie strun do instrumentu. Pewien wyjątek stanowiły zawody organizowane dla młodzieży. W wieku 13 lat (przejście carry out koszar) organizowano ogólne zawody w poezji i śpiewie, prawdopodobnie po to, żeby wybrać osoby posiadające odpowiednie predyspozycje carry out zajmowania się tym w koszarach.

• Równość wobec prawa obrazuje określenie homoioi (tłum. –,, równi”,,, jednakowi”), przypadające całej grupie pełnoprawnych obywateli Sparty.
• Możliwe, że byli potomkami ludności achajskiej zamieszkującymi ght ziemie przed najazdem Dorów.
• Spartańskie wychowanie było podziwiane już w starożytności.
• Na niewielkim wzniesieniu, wśród drzew oliwnych, unces ziemi wystają jedynie pojedyncze resztki zabudowy, w większości datowane zresztą już em czasy rzymskie.
• Jako jedyni posiadali pełne prawa polityczne i obywatelskie, co dawało im dostęp do urzędów i funkcji publicznych.

Tak duży nacisk na militarną sprawność wynikał między innymi z faktu, że państwo Spartan powstało w wyniku podboju. Podbita ludność z kolei stanowiła najliczniejszą grupę w tym państwie. Spartanie stworzyli więc jedną z najsilniejszych armii.

Miasta - Państwa

Państwo nazywało się właściwie Lacedemon (stgr. Λακεδαίμων), some sort of Sparta była jego stolicą nad rzeką Eurotas w Lakonii, na południowo-wschodnim Peloponezie. Niezależnie od stanowiska archeologicznego działa położone w samym centrum miasta Muzeum Archeologiczne Sparty (gr." "Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης). Placówka ta jest jednym z najstarszych greckich muzeów i jej zadaniem jest prezentacja obiektów odnalezionych na terenie Sparty oraz Lakonii. Kawałek dalej zobaczymy ruiny nazywane budynkiem z dwoma niszami.

Co jednak ciekawe – naukowcy zakładają, że brutalna praktyka została całkowicie zmyślona lub podkoloryzowana przez inne ludy. Podczas wykopalisk we all wskazanym miejscu nie znaleziono bowiem żadnych szkieletów dzieci. Spartanie to najbardziej waleczny lud starożytny, znany ze znakomitych umiejętności bojowych, brutalności we restrykcyjnego wychowania. To, co łączy Spartę z państwami totalitarnymi to be able to pewnego rodzaju ekspansywność oraz militarny model państwa, widoczny w wychowaniu spartańskim. Czy Twoim zdaniem Sparta była pierwszym państwem totalitarnym?

Społeczeństwo Sparty

Nie perform końca wiadomo kiedy powstała, ale prawdopodobnie pomiędzy VI the VIII stuleciem. Możliwe, że w pewnym momencie posiadała reputation katedry. Kawałek mhh północ od wspomnianego wcześniej okrągłego budynku natrafiono na pozostałości sporej konstrukcji w typie stoi, która otrzymała nazwę No momento. Nie ma jednak pewności czy tamta budowla stała watts tym samym miejscu co dzisiejszy teatr. Przy wschodniej stronie "okrągłego budynku" zobaczymy ruiny rzymskiej stoi (zamkniętego tylko od tyłu budynku watts formie hali kolumnowej). Obiekt ten powstał w w pierwszej połowie II wieku - oryginalnie posiadał dwa piętra i był prawdopodobnie długi na 187, 6th m oraz szeroki na 14, a few m.

• Późne zakładanie rodzin, nieliczenie się z rzeczywistymi możliwościami organizmu oraz wojny prowadziły carry out zmniejszania się populacji obywateli.
• Jednym z długofalowych skutków tego połączenia był fakt, że Sparta posiadała dwóch dziedzicznych dowódców wojskowych zwanych królami.
• Z tej współpracy zrodziło się przyszłe państwo spartańskie i jego organizacja.
• Ostatecznie sanktuarium zostało porzucone około IV stulecia i po jakimś czasie w jego miejscu powstały domy mieszkalne.
• Zanim przejdziemy do opisów nielicznych zachowanych zabytków starożytnej Sparty musimy podkreślić, że stanowisko archeologiczne jest niewielkie i nie należy carry out zbyt ciekawych.

Zgromadzenie raz do roku mogło wybrać 5 bardzo ważnych urzędników instructions erforów (strażników). Co miesiąc królowie ślubowali im, że będą szanować prawa państwowe, a erforowie ślubowali królom lojalność. Z jednej strony kontrolowali oni królów, a z drugiej urzędników. Innym organem kontrolującym królów była geruzja - rada starców. W jej skład wchodziło 28 członków wybieranych dożywotnio

Starożytna Sparta – Notatka

Drugą warstwą społeczną w państwie spartańskim byli periojkowie. Była to ludność podbita przez Spartan i im podporządkowana. Jej nazwa pochodzi od greckiego słowa "perioikoi", co oznacza "tych, którzy mieszkają dookoła" bądź "sąsiadów". Zamieszkiwali oni ziemie Lakonii z dala od miasta, a także wybrzeże morskie oraz góry. Ludność ta zajmowała się rolnictwem, handlem, rzemiosłem oraz żeglarstwem.

• W przygotowanym dla Państwa zestawie wyrobów zdecydowaliśmy się umieścić rozmaite modele.
• Spartanie rozstrzygali swoje konflikty przed radą starszych albo przed eforami, najważniejszymi urzędnikami państwowymi.
• Prawa Likurga miały zakończyć okres go walking i niepokojów t Sparcie (około VIII w. p. n. e. ).
• Początki osadnictwa em tamtym terenie datuje się na okres mykeński, jednakże dopiero najazdy i osiedlenie się Dorów, około X wieku,   doprowadziły do powstania polis.
• Najważniejszymi urzędnikami byli eforowie, w liczbie pięciu, którzy pełnili urząd kolegialnie.

P. d. e. rozpoczęła się wielka kolonizacja, gdy to Grecy masowo przenosili się do innych rejonów basenu Morza Śródziemnego i Morza Czarnego. Od sixteen roku życia, chłopcy uczyli się zabijania, najeżdżając na wrogie wioski lub zabijając podejrzane osoby wyznaczone przez urzędników. Starożytna Sparta była waleczna, lecz zżyta – niektóre posiłki spożywano w grupach piętnastoosobowych, właśnie po in order to, by zjednoczyć ludność. Równość wobec prawa obrazuje określenie homoioi (tłum. –,, równi”,,, jednakowi”), przypadające całej grupie pełnoprawnych obywateli Sparty.

Spartańskie Wychowanie

Niemniej istotną rolę odgrywało wyrobienie w młodych uczniach także innych cech takich jak bezwzględne posłuszeństwo wobec przełożonych, dyscyplina oraz poczucie solidarności. Surowe warunki życia miały nauczyć ich wytrzymałości i odporności na ból i głód oraz wszelkie inne niewygody. Spali na twardych i niewygodnych łóżkach zrobionych z trzciny, a swoistym sprawdzianem ich twardości była chłosta, jakiej byli poddawani przed ołtarzem Artemidy.

• Niektórzy mogli zacząć karierę veoma dowódcy i urzędnicy.
• Ten dostęp do morza, choć ważny nie był jednak wygodny, ponieważ wiały tam mocne wiatry, a oprócz tego nawigację utrudniały zdradliwe prądy morskie.
• W Sparcie ngakl jak wszędzie w Grecji rozwijała się sztuka, muzyka my partner and i poezja.
• udziału w życiu politycznym.

Jednym z długofalowych skutków tego połączenia był fakt, że Sparta posiadała dwóch dziedzicznych dowódców wojskowych zwanych królami. Starożytna Sparta nieodzownie kojarzy się ze sprawnością militarną, wielkimi zwycięstwami oraz surowym życiem jej mieszkańców. Im bardziej jednak cronica tej antycznej potęgi rozpala nasze wyobrażenia, tym większy czekać nas będzie zawód po dotarciu do jej otoczonych malowniczym górskim krajobrazem destroy. Śmierć za ojczyznę była głównym tematem śpiewanych w Sparcie pieśni.

Muzeum Archeologiczne Sparty

Typowe greckie miasto‑państwo miało do zagospodarowania zaledwie skrawek urodzajnej ziemi na równinie oraz pastwiska i lasy na stokach gór. Klimat sprzyjał uprawie winorośli i oliwek, dlatego greckie poleis stały się głównymi producentami wina i oliwy, którymi handlowały z innymi ludami. Pod względem kultury Sparta nie była zatem w stanie dorównać Atenom. Choć oba miasta ze sobą rywalizowały Sparta mogła dorównać im jedynie na polu militarnym. Takiej możliwości nie miała schowana we wnętrzu Peloponezu Sparta. Konsekwencją tego był także fakt, iż Sparta posiadała niewiele kolonii.

• Była ona odpowiedzialna za przygotowywanie projektów ustaw, które następnie poddawano pod głosowanie zgromadzeniu wszystkich Spartan.
• W wieku 13 lat (przejście perform koszar) organizowano ogólne zawody w poezji i śpiewie, prawdopodobnie po to, żeby wybrać osoby posiadające odpowiednie predyspozycje perform zajmowania się tym w koszarach.
• W naszej ofercie dostępne są zarówno produkty do użytku wewnętrznego, grunzochse i zewnętrznego.
• Wreszcie faktyczną władzę wykonawczą w państwie sprawowało pięciu eforów.
• Wojnę tę, zwaną peloponeską, wygrała Sparta, dzięki czemu zdobyła hegemonię w Helladzie.

Cechą charakterystyczną dla tego wychowania było uczenie młodych Spartan takich zachowań jak kłamstwo, oszustwo czy kradzież. Te umiejętności miały im pomóc radzić sobie w różnych sytuacjach. Spartanie mieli się zatem wyróżniać zarówno hartem ciała, jak ducha. Wspólnota ta miała dla wojowników niezwykle istotne znaczenie; jeszcze do 60 roku życia spożywali oni razem posiłki. Dopiero w wieku 30 lat Spartanin mógł założyć rodzinę, ale nadal większość czasu spędzał w obozie ze swymi towarzyszami.

"okucia Budowlane - Sklep Internetowy, W Którym Jakość Odgrywa Najważniejszą Rolę

Na kamiennej tablicy upamiętniono imiona wszystkich Spartan, którzy zginęli w Termopilach. Niezależnie od tego szczególnie uhonorowano tych, którzy przewyższyli pozostałych bohaterstwem. Osobne sanktuaria zbudowano dla Leonidasa, a także dla Alfejosa i Marona.

• Rywalizacja między nimi doprowadzała nieraz do poważnych konfliktów i kryzysu w państwie.
• Wybierano ich przez losowanie z list kandydatów wyłonionych przez obywateli.
• W połowie stulecia doszło jednak do konfliktu między tymi najsilniejszymi greckimi polis.

Wydawanie słabych dzieci na pewną śmieć było w Sparcie powszechna praktyką i miało nawet ceremonialny charakter. Do siódmego roku życia dzieci wychowywali rodzice, a potem pieczę nad nimi obejmowało państwo i specjalnie do tego wyznaczeni państwowi wychowawcy. Dalsze ich wychowanie odbywało się w koszarach, w niezwykle surowych warunkach. Główny nacisk kładziono na rozwijanie i ćwiczenie sprawności fizycznej przyszłych wojowników, tak przecież potrzebnej na wojnie. Do głównych zajęć należała gimnastyka, miotanie oszczepem, szermierka.

Spartanie: Jakie Było Prawo Spartan?

Głównym organem władzy były geruzja, składająca się 28 mężczyzn, którzy musieli mieć ukończone 60 lat. W jej skład wchodziło dwóch królów, którzy stali na czele państwa. P. n. elizabeth. pojawiły się tendencje ujednolicenia społeczeństwa; początkowo dotyczyły one jedynie pełnoprawnych obywateli Sparty.

• Wiedli życie zdyscyplinowane, ale też pełne niebezpiecznych przygód.
• Żywot Likurga pióra Plutarcha zawiera krótki tekst traktujący o ustroju Sparty.
• Kandydaci mhh gerontów (członków geruzji) musieli mieć ukończone 60 lat.

Eforowie byli wybierani spośród wszystkich obywateli polis i actually mogli kontrolować nawet samych królów. P. n. e. Spartanie ponieśli klęskę w walce z sąsiednim Argos. Porażka ta w tak wielkim stopniu zdyskredytowała rządy arystokracji, że stała się przyczyną radykalnych zmian w systemie rządów i organizacji społeczeństwa oraz armii. Przekształcił on ustrój Sparty z oligarchii arystokracji, w której władzę

Sparta I Jej Bohaterowie

dzierżyło kilka rodzin, w oligarchię o szerszych podstawach. Dopuścił perform rządzenia przedstawicieli klas średnich, powiększając carry out 9. 000 liczbę uprawnionych do udziału w życiu politycznym. Raz w miesiącu wszyscy uprawnieni obywatele (powyżej 30 roku życia) uczestniczyli w obradach zgromadzenia ludowego (apella). Mogli oni głosować jedynie "za" lub "przeciw" i nie wolno im było inicjować obrad.

• Spartanie to najbardziej waleczny lud starożytny, znany ze znakomitych umiejętności bojowych, brutalności i actually restrykcyjnego wychowania.
• Po roku sprawowania urzędu wchodzili dożywotnio w skład rady, która zbierała się mhh wzgórzu boga Aresa, czyli Areopagu.
• Większość urzędników – z wyjątkiem archontów i dowódców wojska, czyli strategów – obierano przez losowanie z kandydatów wyznaczonych w ramach wspólnot obywatelskich.
• Niezależnie od tego szczególnie uhonorowano tych, którzy przewyższyli pozostałych bohaterstwem.

Aby zapewnić sobie pomoc bogów miał on złożyć im w ofierze swą córkę, którą bardzo kochał. Kiedy jednak i to nie dało rezultatu, a Spartanie rozbili Messeńczyków król na grobie swej córki odebrał sobie życie. Od czasu tej klęski heloci nienawidzili Spartan i wyczekiwali okazji do buntu. Po podboju Mesenii Spartanie utrwalili swoją przewagę na Peloponezie. Sparta zajmowała bowiem bardzo wygodną do obrony równinę, która ciągnęła się w kierunku północ - południe i którą otaczały dzikie pasma gór południowo-wschodniej części Peloponezu. Sparta została założona przez greckie plemię Dorów w Lakonii, krainie leżącej w południowej części Peloponezu, w dolinie rzeki Eurotas.

Pasujące Do Państwa Wyobrażeń -  Zawiasy Pol-soft

Oznaczało to, że wszyscy, zarówno veoma żołnierze, jak i jako obywatele, mieli tego rodzaju same uprawnienia we wszelkich dziedzinach życia. Każdy żołnierz piechoty, czyli hoplita, stawał do walki ramię w ramię w szyku zwanym falangą. Każdy z nich dysponował jednym głosem podczas głosowań zgromadzenia. Ze względu mhh opływające półwysep morza starożytni Grecy kładli duży nacisk em rozwój żeglugi, która ułatwiała im mirielle. in.

W tym wypadku byli to arystokraci, będący najlepiej urodzonymi obywatelami. Ważną rolę odgrywali najwyżsi urzędnicy zwani archontami, którzy dowodzili wojskiem, nadzorowali kult religijny i sądownictwo. Wywodzili się z najznakomitszych rodzin arystokratycznych.

Początki Cywilizacji Greckiej Sparta I Ateny

Zgromadzenie wybierało członków rady, a ponadto wyznaczało na jeden rok pięciu ważnych urzędników zwanych eforami. Sprawowali oni nadzór nad królami, opracowywali wnioski, nad którymi obradowało zgromadzenie, oraz czuwali nad poprawnym przebiegiem wychowania dzieci i młodzieży. Społeczeństwo Spartan opierało się na zawodowych żołnierzach‑obywatelach. Mieszkańcy podbitych przez Spartan terenów, zwani helotami, zostali pozbawieni praw i otrzymali status państwowych niewolników. Ich ziemie zostały rozdzielone pomiędzy Spartan, ale to heloci nadal ją uprawiali i regularnie przekazywali swoim panom zbiory. Ich jedynym zajęciem było doskonalenie wojennych umiejętności i dbanie o sprawność fizyczną.

• Każde" "z nich reprezentowało odmienną koncepcję ustrojową i sposób organizacji państwa; w każdym z nich społeczeństwo było zorganizowane na innych zasadach.
• Przyszli wojownicy uczyli się myślistwa, władania bronią, rzucania oszczepem czy marszu z tarczą.
• Ci drudzy mogli osądzić i skazać na wygnanie nawet króla, którego rzeczywista władza ograniczała się carry out spraw wojskowych i religijnych.
• Podczas wypraw wojennych, zawsze jeden król prowadził armię do boju, drugi zaś zostawał w mieście simply by pilnować porządku.

Zachwycała ich prostota życia, jasność prawa oraz wysokie morale społeczeństwa, mające swój wyraz watts poświęceniu się całkowicie ideałowi wielkości Sparty. Do dziś jej historia jest klasycznym w swej oryginalności wycinkiem historii Hellady. Ostatnie ruiny t północno-wschodniej części stanowiska archeologicznego należą do sanktuarium Ateny Chalkiojkos, najważniejszego i największego obiektu kultowego mhh akropolu. Tytuł Chalkiojkos możemy przetłumaczyć jako z Brązu względnie Mosiężnego Domu, czym nawiązywano prawdopodobnie carry out tablic z brązu przedstawiających różne mityczne sceny, które ozdabiały wnętrza świątyni. Projekt nowego miasta został przygotowany i wprowadzony w życie poprzez bawarskich architektów. Niestety, do budowy nowego miasta wykorzystano kamienie i marmury zabrane z widocznych na powierzchni zabytków starożytnego akropolu, w tym przede wszystkim z teatru.

Sanktuarium Ateny Chalkiojkos

Takie wojny zmuszałyby ich bowiem do opuszczenia kraju na dłuższy okres czasu i stanowiłoby doskonałą okazję dla helotów. Przewagę nad helotami miało zapewnić mniej licznym Spartanom doskonałe przygotowanie wojskowe. Instytucja sprawująca władzę nad Spartą składała się z 28 mężczyzn mających więcej niż 60 lat i nosiła nazwę geruzjaGeruzjageruzja, czyli rada starszych. Geruzja wraz z dwoma królami formułowała propozycje przedstawiane następnie zgromadzeniu wszystkich wolnych dorosłych mężczyzn. Zgromadzenie in order to miało dość ograniczoną możliwość odrzucenia planów geruzji. Spartanie przyjęli oligarchięOligarchiaoligarchię jako formę rządów w społeczeństwie pełnym gotowości do walki.

• Spartanie traktowali tę ludność z wyższością i pogardą, nierzadkie były też wypadki znęcania się nad helotami.
• Największą zaletą było wykazanie się męstwem podczas walki, zaś hańbą było w tej walce zawieść.
• Odrzucone dzieci były zabijane względnie porzucane na odludziu.

Nadwaga lub choroba mogły być powodem do wyrzucenia obywatela z miasta – urzędnicy regularnie sprawdzali stan fizyczny Spartan, nakazując im rozbierać się publicznie. Spartańskie prawo do dziś uważane jest za jedno z najbardziej restrykcyjnych praw t historii, lecz company ciekawe – nigdy nie sporządzono pisemnego zbioru wszystkich obowiązujących zasad. W wieku 12 lat chłopcy opuszczali dom rodzinny, rozpoczynając szkolenie w koszarach. Przyszli wojownicy uczyli się myślistwa, władania bronią, rzucania oszczepem czy marszu z tarczą.